الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
296
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
است ، تا از اين راه ، حس شكرگزارى آنها را تحريك كند ، شايد به سوى خدا آيند . و در اين زمينه از روش اجمال و تفصيل كه براى دلنشين كردن بحثها بسيار مفيد است استفاده مىكند ، نخست روى سخن را به آنها كرده مىگويد : « از خدايى بپرهيزيد كه شما را به نعمتهايى كه مىدانيد امداد كرد » و به طور مداوم و منظم آنها را در اختيار شما نهاد ( * ( وَاتَّقُوا الَّذِي أَمَدَّكُمْ بِما تَعْلَمُونَ ) * ) ( 1 ) . سپس بعد از اين بيان كوتاه به شرح و تفصيل آن پرداخته مىگويد : « شما را به چهارپايان و پسران ( لايق و برومند ) امداد كرد » ( * ( أَمَدَّكُمْ بِأَنْعامٍ وَبَنِينَ ) * ) . از يك سو سرمايههاى مادى كه قسمت مهمى از آن - مخصوصا در آن عصر - چهارپايان و دامها بودند در اختيار شما گذاشت ، و از سوى ديگر نيروى انسانى كافى كه بتواند آن را حفظ و نگاهدارى كند و پرورش دهد . اين تعبير در آيات مختلف قرآن تكرار شده است كه به هنگام برشمردن نعمتهاى مادى نخست به « اموال » اشاره مىكند ، بعد به « نيروى انسانى » كه حافظ و نگاهبان و پرورش دهنده اموال است ، و اين يك ترتيب طبيعى به نظر مىرسد نه اينكه اموال از اهميت بيشترى برخوردار باشد . در آيه 6 سوره اسراء مىخوانيم : وَأَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَبَنِينَ وَجَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ نَفِيراً : « ما شما را بوسيله اموال و فرزندان امداد كرديم و جمعيت شما را
--> ( 1 ) « امدكم » از ماده « امداد » در اصل به اين گفته مىشود كه امورى را پشت سر هم و به طور منظم قرار دهند ، و از آنجا كه خداوند نعمتهايش را به طور دائم و تحت نظام خاصى به بندگان ارزانى مىدارد از آن تعبير به « امداد » شده .